ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΑ ΕΘΙΜΑ

Πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής, Αμοργός
25 με 26 Ιουλίου

Το πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής στην Κάτω Μεριά της Αμοργού είναι το μεγαλύτερο παραδοσιακό πανηγύρι των Κυκλάδων.

Κύριο χαρακτηριστικό του είναι η εθελοντική προσφορά σε είδος και σε εργασία των κατοίκων της Κάτω Μεριάς.

Οι προσφορές σε ζώα κάθε χρονιά ξεπερνούν τα 150 αιγοπρόβατα και τις 2 αγελάδες. Οι περισσότεροι από τους «υπηρέτες» – οι εθελοντές που εργάζονται στο πανηγύρι – είναι αγρότες και κτηνοτρόφοι. Τα ζώα σφάζονται σ’ ένα κοντινό σφαγείο.

Το ψωμί του πανηγυριού φτιάχνεται εξ ολοκλήρου στην Αμοργό. Οι γεωργοί από το νησί ή τα γύρω Κουφονήσια φέρνουν ως τάμα το δικό τους στάρι και κριθάρι, που αλέθεται στον μήλο του Γαβρά. Ο φούρνος βρίσκεται μέσα στις εγκαταστάσεις της Αγίας Παρασκευής και είναι μεγαλειώδης. Χωράει 56 καρβέλια των δυόμισι κιλών.
Τα φαγητά βράζουν σε μεγάλα καζάνια και θέλουν διαρκώς ανακάτεμα, δουλειά για τους πιο χειροδύναμους.

Τα φαγητά που προσφέρονται στο πανηγύρι είναι το κλασικό αμοργιανό πατατάτο, το κοφτό και το ξυδάτο, που σερβίρονται σε βαθιά κεραμικά πιάτα για να χωράνε μεγάλες μερίδες.
Το πατατάτο μαγειρεύεται σε είκοσι περίπου καζάνια που το καθένα χωράει γύρω στα 400 κιλά τρόφιμα. Η συνταγή του σ’ αυτήν την ποσότητα είναι 165 κιλά κρέας αιγοπρόβειο, 200 κιλά πατάτες, 5 κιλά μπελτές, 30 κιλά κρεμμύδια, 15 κεφαλές ψιλοκομμένο σκόρδο, μπαχάρια, κανέλα, πιπέρι, γαρύφαλλο.
Το κοφτό μαγειρεύεται με στάρι που περνάει πολλά στάδια επεξεργασίας και αφού καβουρδιστεί, βραστεί και κοπανιστεί, αναμειγνύεται με την μυζήθρα σε αναλογίες 25-30 κιλά σιτάρι με 15 μυζήθρες.

Μετά το σερβίρισμα δεκάδες «υπηρέτες» σερβίρουν το πατατάτο στα χίλια περίπου άτομα που χωράνε στα τραπέζια. Η μεγάλη αυλή όπου στρώνονται τα τραπέζια, εκεί όπου παίζουν τα όργανα και γίνεται ο χορός , μπορεί να εξυπηρετήσει 1000 άτομα σε κάθε φουρνιά (συνήθως γίνονται 3-4 φουρνιές).

Το θέαμα των 20-30 καζανιών είναι εντυπωσιακό. Γιατί σ’ αυτόν ακριβώς τον χώρο, συμπυκνώνεται όλος ο μόχθος της παραγωγής των τροφίμων (στάρια, κριθάρια, λάδια, ζώα, τυροκομικά, οπωρικά) κι όλος ο χρόνος των εκατοντάδων εθελοντών, που θεωρούν πιο τιμητικό να λέγονται υπηρέτες της χάρης της ή της πίστης τους παρά εθελοντές και δουλεύουν με κέφι και γενναιοδωρία.

Οι χοροί αρχίζουν μετά τα μεσάνυχτα και διαρκούν μέχρι το ξημέρωμα, λίγο πριν το ξεκίνημα του όρθρου.

Φωτογραφίες: Αντώνης Π. Βεκρής

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.